Geloven in Nederland

Ik hou van Theo, maar met "Geven in Nederland" is het nou mooi geweest. Dit tweejaarlijkse onderzoek naar geefgedrag van Nederlanders is zó eng voorspelbaar geworden, dat zelfs naar het uitkomen van de nieuwe telefoongids van Scheemda met meer spanning wordt uitgekeken. Maar het is veel erger. "Geven in Nederland" is helemaal geen stevig longitudinaal wetenschappelijk onderzoek. Het is een academisch zandgebakje dat verkrummelt onder de lichtste toets der methodologie. GIN drijft op zand en extrapoleert net zo genuanceerd als een kudde parende rinocerossen in een aardewerkmuseum. Zo heeft GIN geen idee van schenkingen via de notaris. Ech nie. Of het aantal vermogensfondsen. Not a clue. Een dronken aarbei zegt zinniger dingen, maar de academische aannames gaan er elke keer in als gods woord in een ouderling. Dat Nederlanders al decennia lang jaarlijks ongeveer 4 miljard euro afstorten voor het goeie doel, is het best bewaarde geheim van de sector. Tweejaarlijks applaudisseert iedereen voor een filantropische keizer, die keihard in zijn blote lus staat. En zo bezien is "vertrouwen" inderdaad ons kroonjuweel. Maar dan graag met de academische toevoeging "dubbelblind".

Niet lappen voor jappen

Wetenschappers verklaren dezelfde borrelpraat als u en ik, alleen hun N is meestal groter dan 1. En dan is het een academisch gelegitimeerde, zeg maar, erg grote borreltafel. Dat dan weer wel. Zo kun je 10.000 mensen interviewen over de tegenvallende opbrengst van de benefietavond voor Japan, maar je kunt ook zelf bedenken dat een volle maand na dato de urgentie is weggeëbd met de snelheid van een terugtrekkende tsunami. "Lappen voor Jappen" is ook kansloos omdat we collectief vinden dat Japanners rijk genoeg zijn. Als je zoveel kerncentrales kunt bouwen, kun je ook je eigen eiland opdweilen denken onze reptielenbreinen. Of - nog zo'n mooi academisch openwaaiende schuurdeur - als je rijke mensen niet vraagt of ze wat willen geven, verklein je de kans dat ze ook daadwerkelijk wat geven. Volgens de Cruyffiaans filosofie "als je de bal niet hep, ken je ook niet scoren" waren wij niet-academische N=eners al tot deze verpletterende conclusie gekomen. Wetenschap is voor 98% the bloody obvious. De overige 2% zoeken we nog uit.

Tinekes vlucht voorwaarts

Tineke Ceelen van Stichting Vluchtelingenwerk heeft haar straatwervingsbureau met het AD als getuigeop straat geknikkerd. De hoge kosten waren volgens haar "niet uit te leggen aan de donateurs". Tineke, Tineke. Volgens mij heb jij het complete boteroverschot van de EU op je hoofd. Het is namelijk ook niet aan jouw donateurs uit te leggen dat je überhaupt met die straatwervers in zee bent gegaan. Of las je soms ‘straatzwervers' in de offerte? En als je dat gedaan hebt in naïviteit, dan kunnen wij je gelijk het koninklijk lakzegel van onomkeerbare bestuursincompetentie toekennen. En daar voeg ik persoonlijk graag ook de Gulden Bezem aan toe, voor de erg doorzichtige wijze waarop je je eigen Vluchtelingenstoepje hebt schoongeveegd. De hele publicitaire kolerezooi ligt nou voor de deur van je collega-directeuren, die allemaal aan hun donateurs moeten uitleggen dat straatwerving géén volksverlakkerij is. Dat is het natuurlijk ook wel, maar niet om reden die jij opgeeft. Straatwerving is niet te duur, het is gewoon godsnakend irritant.

Van Kul-tuur naar Cultuur

Terwijl de afbraak van collectieve voorzieningen al vanaf de jaren tachtig is ingezet, wordt de cultuursector toch nog erg overvallen door de bezuinigings-shovel waarmee staatssecretaris Halbe Zijlstra door de voorpui naar binnen komt rijden. Ik begrijp het wel. De cultuursector is de spreekwoordelijke kikker in een ketel die te laat doorheeft dat-ie gekookt wordt. Kunnen we Halbe iets kwalijk nemen? Neen. Halbe is een jongen die zelf veel te lang over zijn studie soosjologie heeft gedaan en daarom nu langstudeerders wil beboeten. De cultuurbeleving van Halbe zit in het spectrum Abba-Mary Poppins-Frans Bauer en dan weet je zeker dat je in een heel foute musical zit. Het ligt niet aan Halbe. Cultuur is door de eeuwen heen al het kind van de laagconjuncturele rekening geweest. De gesjochte volksbehagers van dit PVV-schaduwkabinet zijn daarom juist een zegen voor onze cultuur, die zich weer moet leren verdedigen en niet als een mietje naar mama hollen als halve zijlstra's boe roepen. De kikker die de Cultuur is, is wel halfgaar, maar nog altijd sterk genoeg om uit de ketel te springen.

Heel slecht ID

Geen kwaad woord over Maria van der Hoeven als voorzitter van Alzheimer Nederland. Bleef fier overeind bij Pauw & Witteman. Maar het is moeilijk om de monumentale faux pas van Maria-minister-van-onderwijs te vergeten. Is het fair om Joop Doderer zijn Swiebertje eeuwig na te dragen? De Swieber van Maria heet "Intelligent design". ID is de in Amerika uitgevonden lobby van fundamentalistische creationisten om de bijbel weer het klaslokaal in te kruien. Onder het mom van een wetenschappelijke theorie wordt ID ingezet als tegengif tegen de verderfelijke gedachten van Darwin. Als kind van de moederkerk liet Maria zich beboteren en besuikeren door de lobbyisten en stelde voor ook de lelieblanke zieltjes van schoolgaand Nederland bloot te stellen aan deze doorzichtige bekeringsijver. De ontvangenis van Maria's voorstel verliep tot opluchting van heel zindelijk denkend Nederland gelukkig niet onbevlekt. Of Maria knettersteengek geworden was? Ja dat was ze. Tijdelijk. Nu ze als voorzitter van Alzheimer Nederland penitentie doet, moeten we de zaak maar definitief vergeven. En vooral vergeten.

Rinnooy Kannen & Kruiken

Even vooropgesteld. Ik behoor niet tot de vaste boeroepers. En ik vind de goede doelenloterijen na de uitvinding van de telefoon en de Tefalpan het beste wat Nederland ooit overkomen is. Nee echt. Maar het Goede Doelen Platform is met uitzondering van het klok- en hamerspel van fokstier Herman het meest genante orgaan van onze moerasdelta. De majestueuze onbeschaamdheid zit ‘m niet in de eerzame doelstelling, maar in de benaming. Niet geld meurt, maar het woord. Er is natuurlijk niks mis met een kadaverlobby in Den Haag om de Wet op de kansspelen hermetisch dichtgetimmerd te houden voor Europese marktwerking. Maar om nou daarvoor je boerenkiespijnlachende beneficianten als beschermende zandzakken op een platform te hijsen en ook Rinnooy Kan er nog als voorzitter voor te zetten? Alexander heeft daarmee in één klap duidelijk gemaakt dat hij helemaal niet de machtigste man van Nederland is. Hooguit een postcodekanjer aan de tiet van Boudewijn. Is dat erg? Nee, maar laten we het wel transparant houden. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt.

Collecteren is leuk!

Collecteren schijnt tegenwoordig een hel te zijn. Dat valt reuze mee, al begon het slecht. Ik ben gisteren namelijk op pad geweest met een kloeke bus voor de Speeltuinvereniging Oosterzaan. Het bestuur had mij gevraagd de papieren zak van mijn hoofd te halen omdat dit de opbrengst van mijn ronde "mogelijk negatief zou beïnvloeden". Bij het eerste adres ontstond een ernstige woordenwisseling met een Pakistaanse meneer die eerst het bestaan van de speeltuinvereniging betwistte en daarna alleen per pin een bedrag van onder de euro wilde doneren. Zijn buurvrouw wees bij het opendoen op een gehoorapparaat en wenkte mij met driftige gebaren binnen te treden, waarna wij om mij nog immer duistere redenen het volledige Jeugdjournaal samen hebben bekeken en ik onverrichterzake weer buiten werd gezet. Het aanbellen bij het derde portiek had daarentegen een overdonderend succes door een wijziging van mijn tactiek. De bewoonster, een oud vrouwtje achter een rollator, overhandigde mij spontaan 300 euro. Waarmede mijn vermoeden werd bevestigd dat het bestuur van de speeltuinvereniging weinig kaas heeft gegeten van fondsenwerving: het collecteren met een papieren zak over het hoofd werkt uitstekend.